dowborczycy

Generał Józef Dowbor-Muśnicki jest postacią, której pamięć jest pielęgnowana i czczona na wiele sposobów. Jego dziedzictwo jest upamiętnione przez pomniki, muzea oraz inne formy hołdu, świadczące o trwałym szacunku dla jego wkładu w walkę o polską niepodległość.

W centralnej części cmentarza parafialnego w Lusowie, gdzie generał spędził ostatnie lata życia i gdzie spoczywa w grobie rodzinnym, znajduje się granitowy nagrobek, odsłonięty w 1984 roku. Nagrobek, ufundowany przez korporację akademicką „Lechia” z Poznania, zdobią podobizny krzyża 1. Korpusu Polskiego w Rosji i odznaki Wojsk Wielkopolskich. W 2000 roku grób został odrestaurowany, a dwa lata później uzupełniono go urnami z ziemią z Katynia i Palmir, gdzie w czasie II wojny światowej zginęły córki generała.

Na wschodniej fasadzie kościoła parafialnego w Lusowie umieszczono marmurowe epitafium upamiętniające generała, które wcześniej, w latach 1957-1984, znajdowało się na jego mogile.

grobowiec
Grób rodzinny Dowbor-Muśnickich na cmentarzu parafialnym w Lusowie
Marmurowe epitafium generała Józefa Dowbora-Muśnickiego na fasadzie kościoła w Lusowie

W Lusowie działa również Muzeum Powstańców Wielkopolskich im. Generała Józefa Dowbora-Muśnickiego, które gromadzi dokumenty, pamiątki, odznaczenia i fotografie związane z powstaniem wielkopolskim i postacią generała. Muzeum zostało otwarte w 1996 roku i początkowo funkcjonowało w sali miejscowej szkoły podstawowej. W grudniu 2008 roku przeniesiono je do nowo wybudowanego budynku, gdzie obecnie prezentowana jest bogata ekspozycja.

W sierpniu 2015 roku na murze po pruskim więzieniu przy ulicy Sikorskiego w Pile znalazł się mural upamiętniający Powstanie Wielkopolskie wykonany przez kibiców klubu Lecha Poznań. Przedstawiał Ignacego Jana Paderewskiego oraz generałów Józefa Dowbor-Muśnickiego i Stanisława Taczaka.

ekspozycja
Ekspozycja w Muzeum Powstańców Wielkopolskich
mural
Mural poświęcony generałowi Józefowi Dowbor-Muśnickiemu, Ignacemu Janowi Paderewskiemu oraz generałowi Stanisławowi Taczakowi w Pile

29 grudnia 2015 roku w Lusowie odsłonięto jego pomnik. Dzieło Roberta Sobocińskiego przedstawia generała w mundurze, stojącego na kamiennym cokole, na którym wypisano najważniejsze fakty z jego życia. Pomnik został poświęcony przez metropolitę poznańskiego i odsłonięty podczas uroczystości z udziałem przedstawicieli wojska i władz.

Generał Dowbor-Muśnicki jest również patronem 17 Wielkopolskiej Brygady Zmechanizowanej w Międzyrzeczu. Międzyrzecka „Siedemnastka” wchodziła kilkakrotnie (2004,2007,2008,2011) w skład Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Afganistanie. W 2018 roku Międzyrzeczu odsłonięto kolejny pomnik generała, autorstwa Roberta Sobocińskiego, przedstawiający go w mundurze z szablą. Naturalnej wielkości postać w mundurze stoi na cokole, na którym wyryto m.in. słowa generała „Należę do tych ludzi, którzy raz przyjąwszy na siebie obowiązek, starają się i potrafią go spełnić”. Pomnik stanął dzięki inicjatywie lokalnych stowarzyszeń i wsparciu społeczności.

pomnik
Pomnik generała Józefa Dowbor-Muśnickiego w Lusowie
pomnik
Pomnik generała Józefa Dowbor-Muśnickiego w Międzyrzeczu

W 2019 roku w Nowym Tomyślu odsłonięto kolejny mural upamiętniający Powstanie Wielkopolskie i podobnie jak ten w Pile przedstawiał generała Józefa Dowbor-Muśnickiego i Ignacego Jana Paderewskiego.

W 2020 roku w Bydgoszczy odsłonięto kolejną tablicę poświęconą generałowi – bydgoskie uroczystości 100. rocznicy powrotu miasta do wolnej Polski zostały zwieńczone 22 stycznia odsłonięciem na gmachu bydgoskiej biblioteki im. dr. Władysława Bełzy tablicy pamiątkowej dedykowanej gen. Józefowi Dowbor-Muśnickiemu.

Mural z generałem Józefem Dowbor-Muśnickim i Ignacym Paderewskim w Nowym Tomyślu
Tablica upamiętniająca generała Józefa Dowbor-Muśnickiego w Bydgoszczy

5 grudnia 2020 roku dokonano uroczystego odsłonięcia tablicy upamiętniającej generała Józefa Dowbora-Muśnickiego, dowódcy powstania Wielkopolskiego oraz spoczywających na cmentarzu w Łupicach bohaterów walk o wolną Polskę.

W 2021 roku w Garbowie, rodzinnej miejscowości Dowbor-Muśnickiego odsłonięto jego popiersie z dewizą „Bóg, Honor, Ojczyzna”. Autorem tego pomnika generała Józefa Dowbor-Muśnickiego jest kielecki artysta Sławomir Micek.

Tablica upamiętniająca generała Józefa Dowbor-Muśnickiego w Łupicach, źródło: Głos Regionu – Ziemia Wschowska
Tablica upamiętniająca generała Józefa Dowbor-Muśnickiego w Łupicach, źródło: Głos Regionu – Ziemia Wschowska
Popiersie generała Józefa Dowbor-Muśnickiego w rodzinnym Garbowie, źródło: Echo Dnia

Generałowi Dowbor-Muśnickiemu Instytut Pamięci Narodowej poświęcił również wystawę. Można było ją oglądać m.in. w Kościanie w styczniu 2023 roku.

Z całą wystawą można zapoznać się tutaj

Imię generała Dowbor-Muśnickiego noszą ulice w wielu miastach Polski, m.in. w Poznaniu, Bydgoszczy, Gorzowie Wielkopolskim, Lesznie i Łodzi, co świadczy o ogólnonarodowym uznaniu i szacunku dla jego osoby i dokonań. Jest także patronem szkoły podstawowej w Lusowie.
Upamiętnienie generała Józefa Dowbora-Muśnickiego w tak wielu formach podkreśla znaczenie jego działań dla historii Polski. Pomniki, muzea, murale oraz inne inicjatywy nie tylko zachowują pamięć o jego postaci, ale również inspirują kolejne pokolenia do pielęgnowania wartości patriotycznych i szacunku dla historii.

Kościan, wystawa plenerowa Instytutu Pamięci Narodowej
dowborczycy
Scroll to Top